RI&E verlopen of niet actueel? Dit zijn de risico's en zo los je het snel op

Je hebt ooit een RI&E laten opstellen. Misschien twee jaar geleden, misschien vijf. Sindsdien is er van alles veranderd: nieuwe medewerkers, andere machines, verbouwde werkplekken, een verhuizing, of de overstap naar hybride werken. Maar de RI&E? Die ligt nog steeds in dezelfde map.

Je bent niet de enige. Uit onderzoek van TNO en de NLA blijkt dat meer dan 50% van de MKB-bedrijven met een RI&E een versie heeft die niet meer actueel is. Dat is niet alleen een risico voor je medewerkers — het is ook een risico voor je portemonnee en je aansprakelijkheid.

Hoe lang is een RI&E geldig?

Hier is het eerlijke antwoord: een RI&E heeft geen wettelijke vervaldatum. Er staat nergens in de Arbowet dat je RI&E elke 3 of 5 jaar moet worden vernieuwd.

Maar — en dit is cruciaal — de wet zegt wél dat je RI&E te allen tijde actueel moet zijn. Dat betekent dat je verplicht bent om te updaten zodra er iets wezenlijks verandert in je bedrijf.

Wanneer MOET je je RI&E updaten?

De Arbowet (artikel 5, lid 4) stelt dat de RI&E moet worden aangepast als de daarin opgenomen informatie niet meer actueel is. Concreet betekent dit:

| Trigger | Voorbeeld | |---|---| | Nieuwe of gewijzigde werkprocessen | Andere productiemethode, nieuw softwaresysteem, andere werkvolgorde | | Nieuwe machines of arbeidsmiddelen | Aanschaf heftruck, nieuwe CNC-machine, ander voertuig | | Verandering in personeel | Meer werknemers, nieuwe functies, jongeren of ouderen in dienst | | Verbouwing of verhuizing | Nieuwe werkplek, andere indeling, ander pand | | Wetswijziging of nieuwe regelgeving | Aanscherping Arbobesluit, nieuwe NLA-richtlijn, sectorale verplichting | | Incident of bijna-ongeval | Arbeidsongeval, klacht, melding bij de NLA | | Nieuwe risico's | Thuiswerken, gevaarlijke stoffen, psychosociale belasting, nachtwerk |

Veelgenoemde vuistregels

Hoewel er geen wettelijke termijn is, hanteren veel arbodiensten en de NLA zelf als praktische richtlijn:

• Jaarlijks het Plan van Aanpak evalueren (dit is wél wettelijk verplicht)
• Elke 3-5 jaar de volledige RI&E opnieuw doorlopen
• Direct updaten bij bovengenoemde triggers

Wat gebeurt er als je RI&E niet actueel is?

1. Boetes van de Arbeidsinspectie

De NLA controleert niet alleen óf je een RI&E hebt, maar ook of die actueel en volledig is. Een verouderde RI&E wordt behandeld als een onvolledige RI&E.

Mogelijke boetes:

• Geen actuele RI&E: € 4.500
• Geen actueel Plan van Aanpak: € 3.000
• Geen toetsing na actualisatie (>25 medewerkers): € 3.000
• Cumulatie bij meerdere overtredingen: boetes stapelen op

Bij herhaalde overtredingen worden boetes verdubbeld. Bij een bedrijfsongeval zonder actuele RI&E kan het boetebedrag oplopen tot € 50.000 of meer, plus strafrechtelijke vervolging.

2. Aansprakelijkheidsrisico bij ongevallen

Als een medewerker gewond raakt en jouw RI&E dekt het betreffende risico niet (omdat de RI&E verouderd is), sta je juridisch zeer zwak:

• Je werkgeversaansprakelijkheid (artikel 7:658 BW) wordt vrijwel onweerlegbaar
• De verzekeraar kan uitkering weigeren of verhalen
• De NLA kan strafrechtelijk onderzoek starten bij ernstig letsel

3. Hogere verzekeringspremies

Steeds meer verzekeraars en arbodiensten vragen naar de actualiteitsstatus van je RI&E bij:

• Aanvraag of verlenging van aansprakelijkheidsverzekeringen
• Vaststelling van verzuimverzekeringspremies
• Audit voor certificering of keurmerk

Een verouderde RI&E kan leiden tot hogere premies of zelfs weigering van dekking.

Hoe herken je dat je RI&E verouderd is?

Doe deze snelle check:

• [ ] Is je RI&E ouder dan 3 jaar?
• [ ] Zijn er sindsdien nieuwe medewerkers in dienst gekomen?
• [ ] Heb je machines, voertuigen of werkplekken gewijzigd?
• [ ] Is er verbouwd, verhuisd of een nieuwe locatie geopend?
• [ ] Werken medewerkers (deels) thuis die dat bij de RI&E nog niet deden?
• [ ] Zijn er incidenten, bijna-ongevallen of klachten geweest?
• [ ] Is het Plan van Aanpak het afgelopen jaar geëvalueerd?

Antwoord je op 2 of meer vragen "ja"? Dan is je RI&E vrijwel zeker niet meer actueel.

Zo breng je je RI&E snel op orde

Optie 1: Volledige nieuwe RI&E (bij grote veranderingen)

Als je bedrijf fundamenteel is veranderd (andere locatie, andere activiteiten, fors gegroeid), is het slim om de RI&E volledig opnieuw op te stellen. Met een digitale tool als SnelRIE doe je dit in 30-60 minuten in plaats van weken.

Optie 2: Gerichte actualisatie (bij beperkte wijzigingen)

Bij kleinere veranderingen kun je de bestaande RI&E als basis nemen en gericht de gewijzigde onderdelen aanpassen:

1. Identificeer wat er veranderd is (gebruik de checklist hierboven)
2. Beoordeel of dit nieuwe risico's introduceert of bestaande risico's verandert
3. Pas de RI&E en het Plan van Aanpak aan
4. Laat opnieuw toetsen als je meer dan 25 medewerkers hebt

Optie 3: Continue monitoring

De slimste aanpak is om je RI&E niet als eenmalig document te behandelen, maar als levend instrument. Dat betekent:

• Plan een jaarlijkse evaluatie van het Plan van Aanpak in de agenda
• Koppel RI&E-updates aan bestaande processen (nieuwe medewerker → RI&E check; nieuwe machine → RI&E check)
• Gebruik een digitaal systeem dat je herinnert aan openstaande acties

Wat kost het om je RI&E te actualiseren?

| Methode | Indicatieve kosten | Doorlooptijd | |---|---|---| | Arbodienst / adviesbureau | € 1.500 – € 5.000+ | 2-6 weken | | Freelance arbodeskundige | € 800 – € 2.500 | 1-3 weken | | Digitale RI&E-tool (SnelRIE) | Vanaf € 149 | < 1 uur |

De prijs hangt af van je bedrijfsomvang, branche en complexiteit. Voor de meeste MKB-bedrijven is een digitale tool de snelste en voordeligste route.

SnelRIE: je RI&E actueel in minder dan een uur

Met SnelRIE hoef je niet weken te wachten op een adviesbureau. De AI-gestuurde scan analyseert je bedrijfssituatie, herkent branchespecifieke risico's en genereert direct een compleet rapport met Plan van Aanpak.

Al een RI&E maar niet meer actueel? SnelRIE helpt je om gericht te actualiseren. Je beantwoordt een korte vragenlijst, en de tool identificeert automatisch welke risico's nieuw zijn of veranderd.

Geen consultants, geen wachttijd, geen papierwerk.

Actualiseer je RI&E nu →

---

Veelgestelde vragen

Hoe lang is een RI&E geldig?

Een RI&E heeft geen wettelijke vervaldatum, maar moet te allen tijde actueel zijn. In de praktijk betekent dit: minimaal elke 3-5 jaar volledig doorlopen, en direct updaten bij veranderingen in je bedrijf.

Moet ik de RI&E opnieuw laten toetsen na een update?

Ja, als je meer dan 25 medewerkers hebt en de RI&E inhoudelijk is gewijzigd, moet de aangepaste versie opnieuw worden getoetst door een gecertificeerde arbodeskundige.

Kan ik een boete krijgen als ik wél een RI&E heb maar die is verouderd?

Ja. De NLA beoordeelt een verouderde RI&E als onvolledig. Dit kan leiden tot dezelfde boetes als het volledig ontbreken van een RI&E.

Mijn bedrijf is niet veranderd — moet ik toch updaten?

Controleer of de wet- en regelgeving is veranderd (bijv. aanscherping Arbobesluit of NLA-richtlijnen). Evalueer in ieder geval jaarlijks je Plan van Aanpak. Als echt niets is veranderd, is je RI&E in principe nog actueel.

---

Dit artikel is geschreven door de SnelRIE Redactie en voor het laatst bijgewerkt op 19 maart 2026. De informatie is gebaseerd op de Arbowet, het Arbobesluit, recente NLA-handhavingspublicaties en branche-RI&E-richtlijnen.