RI&E zelf maken: compleet stappenplan voor werkgevers (2026)

Elke werkgever in Nederland is wettelijk verplicht om een Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E) te hebben. Maar hoe begin je? In dit artikel lees je stap voor stap hoe je zelf een RI&E maakt — van voorbereiding tot plan van aanpak — zonder dat je direct een dure arbodienst hoeft in te schakelen.

Waarom zou je de RI&E zelf maken?

Veel werkgevers denken dat een RI&E alleen door een externe partij kan worden opgesteld. Dat is niet waar. De Arbowet staat toe dat je als werkgever zelf je RI&E opstelt — mits deze aan de wettelijke eisen voldoet en (bij meer dan 25 werknemers) getoetst wordt door een gecertificeerde arbodeskundige.

Voordelen van zelf doen:

• Kostenbesparing — geen consultancykosten van €2.000 – €10.000
• Diepere kennis — jij kent je bedrijf het best
• Snelheid — geen weken wachten op externe partij
• Eigenaarschap — je snapt je eigen risico's en kunt ze direct aanpakken

Stap 1: Bepaal de scope van je RI&E

Voordat je begint, bepaal je welke onderdelen van je bedrijf je meeneemt in de RI&E:

• Alle locaties waar gewerkt wordt (kantoor, magazijn, bouwplaats, thuiswerkplek)
• Alle functies — van kantoorbaan tot productiemedewerker
• Alle werktijden — ook avond-/nachtdiensten en alleenwerk
• Bijzondere groepen — jongeren, zwangeren, uitzendkrachten, stagiairs

💡 Tip: Heb je meerdere vestigingen? Dan heb je per locatie een aparte RI&E nodig als de risico's significant verschillen.

Stap 2: Inventariseer alle risico's

Dit is de kern van je RI&E. Loop systematisch alle risicothema's langs:

Fysieke risico's

• Lawaai en trillingen
• Gevaarlijke stoffen (stof, oplosmiddelen, schoonmaakmiddelen)
• Fysieke belasting (tillen, duwen, trekken)
• Valgevaar (hoogte, gladde vloeren, trappen)
• Verkeer op de werkplek (heftrucks, intern transport)
• Machine- en gereedschapveiligheid

Psychosociale risico's

• Werkdruk en stress
• Agressie en geweld (door klanten, patiënten, publiek)
• Seksuele intimidatie en discriminatie
• Pesten op de werkvloer

Organisatorische risico's

• Brandveiligheid en ontruimingsprocedures
• BHV-organisatie (voldoende BHV'ers?)
• Arbeids- en rusttijden
• Voorlichting en instructie aan werknemers
• Toezicht op naleving veiligheidsregels

💡 Tip: Betrek je medewerkers bij de inventarisatie. Zij weten als geen ander waar de risico's zitten. De Arbowet verplicht ook dat werknemers worden geraadpleegd.

Stap 3: Evalueer en prioriteer de risico's

Niet elk risico is even urgent. Beoordeel elk risico op:

1. Ernst — Wat is het ergste dat kan gebeuren? (letsel, ziekte, overlijden)
2. Waarschijnlijkheid — Hoe groot is de kans dat het misgaat?
3. Blootstelling — Hoe vaak en hoelang zijn werknemers blootgesteld?

Gebruik een eenvoudige risicomatrix:

| | Kleine gevolgen | Matige gevolgen | Ernstige gevolgen | |---|---|---|---| | Onwaarschijnlijk | Laag | Laag | Midden | | Mogelijk | Laag | Midden | Hoog | | Waarschijnlijk | Midden | Hoog | Hoog |

Risico's die als Hoog scoren, pak je als eerste aan.

Stap 4: Stel een Plan van Aanpak op

Het Plan van Aanpak is een verplicht onderdeel van de RI&E. Hierin beschrijf je voor elk geïdentificeerd risico:

• Welke maatregel je gaat nemen
• Wie verantwoordelijk is voor de uitvoering
• Wanneer de maatregel wordt uitgevoerd (deadline)
• Budget dat beschikbaar is (indien relevant)

Prioritering van maatregelen (arbeidshygiënische strategie)

De Arbowet schrijft een volgorde voor bij het nemen van maatregelen:

1. Bronmaatregelen — Verwijder het gevaar helemaal (beste optie)
2. Collectieve maatregelen — Bescherm alle werknemers tegelijk (afscherming, afzuiging)
3. Individuele maatregelen — Taakroulatie, werkplekaanpassingen
4. Persoonlijke beschermingsmiddelen — PBM's als laatste redmiddel (niet als eerste!)

Stap 5: Laat de RI&E toetsen (indien verplicht)

Wanneer is toetsing verplicht?

• Je hebt meer dan 25 werknemers, OF
• Je hebt 25 of minder werknemers maar gebruikt géén erkend branche-instrument

Bij toetsing beoordeelt een gecertificeerde arbokerndeskundige (hogere veiligheidskundige, arbeidshygiënist of arbeids- en organisatiedeskundige) of je RI&E volledig en betrouwbaar is.

📖 Lees meer: RI&E toetsing: wanneer verplicht en hoe regel je het?

Stap 6: Voer de maatregelen uit en houd de RI&E actueel

Een RI&E is geen eenmalige exercitie. Je bent verplicht om:

• De RI&E bij te werken bij wijzigingen in het bedrijf (nieuwe machines, andere werkprocessen, verhuizing)
• Jaarlijks te checken of het Plan van Aanpak op schema ligt
• Na een arbeidsongeval te evalueren of de RI&E aanpassing behoeft

Veelgemaakte fouten bij het zelf maken van een RI&E

| Fout | Gevolg | |---|---| | Alleen fysieke risico's inventariseren | Psychosociale risico's (werkdruk, pesten) worden gemist | | Plan van Aanpak vergeten | RI&E is formeel onvolledig — boeterisico | | Geen medewerkers betrekken | Risico's worden gemist + het is wettelijk verplicht | | RI&E eenmalig maken en nooit updaten | Na bedrijfswijzigingen klopt de RI&E niet meer | | Toetsing overslaan terwijl dat verplicht is | Arbeidsinspectie erkent de RI&E niet |

Hoe SnelRIE je helpt bij het zelf maken

Met SnelRIE maak je je RI&E in 5 minuten via een slimme, AI-gestuurde vragenlijst:

• Branchespecifieke vragen — geen irrelevante items over risico's die niet op jouw bedrijf van toepassing zijn
• Automatische risicobeoordeling — AI evalueert ernst en prioriteit
• Kant-en-klaar Plan van Aanpak — direct bruikbaar, met concrete maatregelen
• Professioneel rapport — PDF-rapport dat je kunt overleggen aan de Arbeidsinspectie

👉 Start je gratis RI&E-scan en ontdek binnen 5 minuten welke risico's in jouw bedrijf spelen.

Samenvatting

| Stap | Actie | |---|---| | 1 | Scope bepalen (locaties, functies, groepen) | | 2 | Risico's inventariseren (fysiek, psychosociaal, organisatorisch) | | 3 | Risico's evalueren en prioriteren | | 4 | Plan van Aanpak opstellen met maatregelen en deadlines | | 5 | Laten toetsen door arbodeskundige (indien verplicht) | | 6 | Uitvoeren, monitoren en actueel houden |

Een RI&E zelf maken is haalbaar voor elk bedrijf — maar het moet wel goed. Met de juiste aanpak en een slim hulpmiddel zoals SnelRIE bespaar je tijd, geld en gedoe.