Wie mag een RI&E opstellen? Regels voor werkgevers in 2026
Wie mag een RI&E opstellen? Lees of je als werkgever zelf een RI&E mag maken, wat de rol is van de preventiemedewerker en wanneer toetsing door een arbodeskundige verplicht is.
Veel werkgevers denken dat een RI&E alleen door een arbodienst of externe specialist mag worden opgesteld. Dat is niet automatisch zo. In veel gevallen mag je als werkgever de RI&E gewoon zelf opstellen, zolang die inhoudelijk klopt en aansluit op de risico’s in jouw bedrijf. De verwarring ontstaat meestal doordat opstellen en toetsen door elkaar worden gehaald.
Kort gezegd:
- de werkgever blijft verantwoordelijk voor de RI&E
- de RI&E mag vaak intern worden opgesteld
- in veel situaties moet de RI&E daarna nog wel worden getoetst door een gecertificeerde deskundige of arbodienst
In dit artikel lees je wie wat mag doen, wanneer je zelf aan de slag kunt en wanneer externe hulp verstandig of verplicht is.
Het korte antwoord: wie mag een RI&E opstellen?
De werkgever mag een RI&E opstellen. Dat kan zelfstandig, samen met een preventiemedewerker, met input van werknemers of met hulp van software of een externe adviseur.
De wet kijkt vooral naar de kwaliteit en volledigheid van de RI&E, niet naar het feit dat er per se een consultant aan tafel zit. Wel geldt dat de werkgever verantwoordelijk blijft voor:
- de inventarisatie van risico’s
- de evaluatie van die risico’s
- het verplichte Plan van Aanpak
- het actueel houden van de RI&E
- toetsing als die voor jouw situatie verplicht is
Dat betekent dus: zelf opstellen mag vaak wel, zelf afronden zonder toetsing mag lang niet altijd.
Mag de werkgever zelf een RI&E maken?
Ja. In veel situaties mag de werkgever zelf een RI&E maken.
Volgens Arboportaal moet iedere werkgever een RI&E hebben die past bij de eigen werksituatie en de risico’s in het bedrijf. Steunpunt RI&E legt daarbij uit dat je een RI&E zelf kunt maken of hulp kunt vragen van een professional. Dat past ook bij de praktijk: vooral in het MKB wordt de RI&E vaak intern voorbereid of opgesteld.
Wanneer is zelf opstellen logisch?
Zelf opstellen ligt vooral voor de hand als:
- je een klein of middelgroot bedrijf hebt
- de risico’s redelijk overzichtelijk zijn
- je een erkend branche-instrument gebruikt of een duidelijke digitale tool inzet
- je intern voldoende kennis hebt van processen, werkplekken en functies
Voor veel werkgevers is dat juist slim: jij kent de werkvloer beter dan een externe partij die één dag langskomt.
Wanneer wordt het lastiger?
Zelf opstellen wordt lastiger als:
- je meerdere vestigingen hebt
- je met gevaarlijke stoffen, machines of complexe logistiek werkt
- er veel psychosociale risico’s spelen, zoals werkdruk, agressie of ongewenst gedrag
- je snel bent gegroeid en processen niet overal gelijk zijn
- je niet goed weet welke risico’s wettelijk extra verdieping vragen
In zulke situaties mag je nog steeds intern starten, maar is externe ondersteuning vaak wel verstandig.
Wat is de rol van de preventiemedewerker?
De preventiemedewerker is belangrijk bij de RI&E, maar is niet automatisch degene die de RI&E formeel “moet opstellen”.
De preventiemedewerker helpt meestal bij:
- risico’s ophalen uit de praktijk
- knelpunten signaleren
- meedenken over maatregelen
- bewaken dat acties uit het Plan van Aanpak worden opgevolgd
In kleine bedrijven is de preventiemedewerker soms ook degene die de RI&E praktisch invult. Bij bedrijven met 25 of minder werknemers mag de werkgever zelf preventiemedewerker zijn. Maar juridisch blijft de kern hetzelfde: de werkgever is eindverantwoordelijk voor de RI&E.
Mag een preventiemedewerker de RI&E schrijven?
Ja, praktisch gezien kan een preventiemedewerker een groot deel van de RI&E opstellen of voorbereiden. Maar dat verandert niets aan twee punten:
- de werkgever blijft verantwoordelijk
- toetsing kan nog steeds verplicht zijn
Een preventiemedewerker vervangt dus niet automatisch een arbodeskundige.
Moeten werknemers of de ondernemingsraad betrokken worden?
Ja, werknemers moeten worden betrokken bij het arbobeleid en hun input is bij een RI&E waardevol. In grotere organisaties speelt ook de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging vaak een rol.
Dat betekent niet dat werknemers of OR-leden de RI&E formeel moeten schrijven, maar wel dat je hun signalen serieus moet meenemen. Juist daar gaat het in de praktijk vaak mis: een RI&E op papier ziet er netjes uit, maar sluit niet goed aan op de echte werkvloer.
Wie mag de RI&E toetsen?
Hier zit het verschil waar veel zoekers naar op zoek zijn.
De RI&E opstellen en de RI&E toetsen zijn twee verschillende dingen.
Voor toetsing heb je volgens Steunpunt RI&E en Arboportaal een gecertificeerde arbodeskundige of arbodienst nodig. Denk aan een:
- hogere veiligheidskundige
- arbeidshygiënist
- arbeids- en organisatiedeskundige
- bedrijfsarts
Deze deskundige kijkt of:
- alle relevante risico’s zijn meegenomen
- de RI&E logisch en volledig is
- de juiste uitgangspunten zijn gebruikt
- het Plan van Aanpak passend is
Belangrijk verschil
- Opstellen: kan vaak intern of met software
- Toetsen: alleen door gecertificeerde deskundige of arbodienst als toetsing verplicht is
Wie dit verschil snapt, begrijpt meteen waarom het antwoord op “wie mag een RI&E opstellen?” vaak ruimer is dan mensen denken.
Wanneer is toetsing verplicht?
In de meeste gevallen moet een RI&E worden getoetst. Er zijn wel uitzonderingen.
De bekendste uitzondering is:
- je hebt 25 of minder werknemers
- én je gebruikt een erkend branche-RI&E-instrument
- én dat instrument past daadwerkelijk bij jouw branche en situatie
Dan kan toetsing achterwege blijven.
In andere situaties is toetsing meestal wel nodig. Dat speelt bijvoorbeeld als:
- je meer dan 25 werknemers hebt
- je geen erkend branche-instrument gebruikt
- je een eigen format of algemene tool gebruikt zonder vrijstelling
Lees ook: RI&E toetsing: wanneer verplicht en hoe regel je het?
Praktische beslisboom voor werkgevers
Gebruik deze versimpelde beslisboom:
Situatie 1: klein bedrijf, erkend branche-instrument
Je hebt 25 of minder werknemers en gebruikt een erkend branche-instrument dat bij jouw sector hoort.
Uitkomst: je mag de RI&E zelf opstellen en toetsing is vaak niet verplicht.
Situatie 2: klein bedrijf, geen erkend branche-instrument
Je hebt 25 of minder werknemers, maar gebruikt geen erkend instrument.
Uitkomst: zelf opstellen mag, maar toetsing is meestal wel nodig.
Situatie 3: meer dan 25 werknemers
Je bedrijf heeft meer dan 25 werknemers.
Uitkomst: zelf opstellen mag nog steeds, maar toetsing is in de praktijk verplicht.
Situatie 4: complexe risico’s of meerdere locaties
Je organisatie heeft meerdere vestigingen, specialistische risico’s of veel operationele verschillen.
Uitkomst: intern starten kan, maar externe begeleiding of review is vaak verstandig om fouten en gaten te voorkomen.
Mag je software gebruiken om een RI&E op te stellen?
Ja. Een RI&E mag digitaal of met software worden opgesteld, zolang de inhoud maar voldoet aan de wettelijke eisen en goed past bij de werksituatie.
Arboportaal benadrukt vooral wat er in de RI&E moet staan en dat die moet aansluiten op echte risico’s. De wet schrijft niet voor dat je dit alleen handmatig of via een adviseur op papier mag doen.
Daar zit precies de commerciële maar legitieme kans voor SnelRIE:
- werkgevers willen snelheid
- ze willen minder gedoe
- ze willen wel een logische route naar compliance
Met een tool als SnelRIE kun je dus prima de RI&E opstellen, waarna je alleen nog toetsing regelt als dat voor jouw situatie nodig is.
Wanneer is een arbodeskundige verstandig, ook als het niet per se moet?
Niet alles draait om minimale wettelijke haalbaarheid. Soms is externe hulp gewoon slim.
Dat geldt vooral als:
- je twijfelt of alle risico’s echt in beeld zijn
- je recent een incident of bijna-ongeval hebt gehad
- je branche veel inspectiedruk kent
- je offertes, aanbestedingen of audits moet doorstaan
- je een verouderde RI&E wilt actualiseren
In zulke gevallen bespaart een deskundige vaak meer tijd en gedoe dan hij kost.
Veelgemaakte fouten rond de vraag wie een RI&E mag opstellen
1. Denken dat alleen een arbodienst het mag
Onjuist. De werkgever kan vaak zelf veel doen.
2. Denken dat zelf opstellen automatisch betekent dat toetsing niet nodig is
Ook onjuist. Zelf opstellen en toetsing zijn twee aparte vragen.
3. De preventiemedewerker verwarren met de toetser
Een preventiemedewerker kan helpen bij de RI&E, maar is niet automatisch de gecertificeerde toetser.
4. Een algemene template gebruiken zonder te checken of die echt past
Een RI&E moet aansluiten op jouw werkelijke risico’s. Een generieke checklist zonder branchespecifieke uitwerking is vaak te zwak.
5. De RI&E niet actualiseren
Volgens Arboportaal moet je de RI&E aanpassen zodra werkmethoden, omstandigheden of risico’s wijzigen.
Wat is voor de meeste MKB-bedrijven de slimste route?
Voor veel MKB-bedrijven is de beste aanpak verrassend simpel:
- breng de risico’s eerst snel en volledig in kaart
- stel het Plan van Aanpak direct mee op
- check daarna of toetsing voor jouw situatie verplicht is
- schakel alleen extra deskundigheid in waar dat echt nodig is
Dat voorkomt twee dure fouten tegelijk:
- helemaal niets doen omdat je denkt dat het te ingewikkeld is
- meteen te veel externe uren inkopen voor iets dat je grotendeels zelf kunt voorbereiden
SnelRIE als praktische vervolgstap
Wil je niet blijven hangen in juridische twijfel, maar gewoon weten welke route voor jouw bedrijf klopt? Dan is de meest logische stap om eerst je RI&E slim op te zetten.
Met SnelRIE kun je in korte tijd een complete RI&E opstellen op basis van jouw bedrijfssituatie, inclusief Plan van Aanpak. Daarna kun je gericht bepalen of toetsing nog nodig is.
Dat is voor veel werkgevers de snelste route naar grip:
- minder uitzoekwerk
- sneller een complete eerste versie
- minder kans dat je essentiële onderdelen vergeet
- heldere vervolgstap richting toetsing als dat verplicht is
Samenvatting
Wie mag een RI&E opstellen?
Het korte antwoord is: de werkgever mag dat vaak zelf doen. Een preventiemedewerker, medewerkers of externe adviseur kunnen daarbij helpen. Maar als toetsing verplicht is, moet die beoordeling alsnog worden gedaan door een gecertificeerde arbodeskundige of arbodienst.
De echte vraag is dus niet alleen wie mag de RI&E opstellen, maar ook:
- gebruik je het juiste instrument?
- is toetsing verplicht?
- sluit de RI&E echt aan op jouw risico’s?
Wie dat goed regelt, voorkomt gedoe, vertraging en boeterisico.
Veelgestelde vragen
Mag ik als werkgever zelf mijn RI&E opstellen?
Ja, dat mag in veel gevallen. De werkgever is verantwoordelijk voor de RI&E en kan die vaak intern opstellen. Wel kan toetsing daarna nog verplicht zijn.
Mag een preventiemedewerker de RI&E maken?
Ja, een preventiemedewerker kan praktisch veel werk doen aan de RI&E. Maar de werkgever blijft verantwoordelijk en de preventiemedewerker vervangt geen verplichte externe toetser.
Moet een arbodeskundige altijd de RI&E opstellen?
Nee. Een arbodeskundige hoeft niet altijd de RI&E op te stellen. Wel is in veel situaties toetsing door een gecertificeerde deskundige of arbodienst verplicht.
Wanneer hoef ik mijn RI&E niet te laten toetsen?
Meestal alleen als je 25 of minder werknemers hebt én een erkend branche-RI&E-instrument gebruikt dat echt bij jouw branche past.
Kan ik een online tool gebruiken voor mijn RI&E?
Ja, zolang de RI&E inhoudelijk voldoet aan de wettelijke eisen en past bij jouw werksituatie. Toetsing kan daarna nog steeds nodig zijn, afhankelijk van je situatie.
Gerelateerde artikelen
Is jouw bedrijf compliant? Check het nu.
Meer dan 1.200 MKB-bedrijven gingen je voor. Start een gratis RI&E scan en ontdek binnen 5 minuten waar jouw grootste risico's zitten.
Start je gratis RI&E scan