Meld- en vergewisplicht arbeidsongevallen 2026: wat betekent dit voor jouw RI&E?

In Nederland gebeuren dagelijks arbeidsongevallen waarbij mensen gewond raken of zelfs overlijden. Ondanks jarenlange wetgeving blijft onderrapportage een hardnekkig probleem: een groot deel van de meldplichtige arbeidsongevallen wordt nooit bij de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) gemeld. Daar komt nu verandering in.

De Tweede Kamer heeft de meld- en vergewisplicht bij arbeidsongevallen aangenomen. Dit wetsvoorstel versterkt de bestaande meldplicht en introduceert een nieuwe vergewisplicht: werkgevers moeten zich er actief van vergewissen of een arbeidsongeval meldplichtig is. Geen passief afwachten meer, maar actief onderzoeken en registreren.

Voor werkgevers die hun RI&E op orde hebben, is dit een logische vervolgstap. Voor wie dat niet heeft? Dan wordt het tijd om actie te ondernemen — vóórdat de Arbeidsinspectie langskomt.

Wat is de meld- en vergewisplicht precies?

De meld- en vergewisplicht bestaat uit twee onderdelen:

1. Aangescherpte meldplicht

De bestaande meldplicht bij arbeidsongevallen wordt aangescherpt. Werkgevers zijn nu al verplicht om arbeidsongevallen direct te melden bij de NLA wanneer:

• het slachtoffer wordt opgenomen in het ziekenhuis (ook dagopname voor een operatie of ingreep);
• er sprake is van blijvend letsel (inclusief chronische lichamelijke en psychische klachten);
• het slachtoffer overlijdt aan de gevolgen van het ongeval.

De aanscherping richt zich op het verlagen van de drempel: ook ongevallen die later pas leiden tot ziekenhuisopname of blijvend letsel, moeten alsnog direct gemeld worden zodra dit bekend wordt.

2. Nieuwe vergewisplicht

Dit is het werkelijk nieuwe element. De vergewisplicht houdt in dat werkgevers na elk arbeidsongeval actief moeten nagaan of het ongeval meldplichtig is. Concreet betekent dit:

• Actief onderzoek na elk incident: is er sprake van (potentieel) blijvend letsel of ziekenhuisopname?
• Vastlegging van dit onderzoek: waarom is er wel of niet gemeld?
• Follow-up bij twijfel: bij twijfel geldt het advies van de Arbeidsinspectie — meld het ongeval en laat de NLA beoordelen of het meldplichtig is.

De vergewisplicht voorkomt dat werkgevers zich verschuilen achter onwetendheid. "Ik wist niet dat het gemeld moest worden" is straks geen acceptabel verweer meer.

Waarom is dit wetsvoorstel aangenomen?

De aanleiding voor deze wet is helder: structurele onderrapportage van arbeidsongevallen in Nederland. Uit onderzoek blijkt dat slechts een fractie van de meldplichtige arbeidsongevallen daadwerkelijk wordt gemeld. Dit heeft ernstige gevolgen:

• Onveilige werkplekken blijven onzichtbaar. Zonder meldingen heeft de Arbeidsinspectie geen zicht op structurele risico's.
• Werknemers missen bescherming. Niet-gemelde ongevallen worden niet onderzocht, waardoor herhaling niet wordt voorkomen.
• Werkgevers lopen onbewust risico. Niet-gemelde ongevallen kunnen later alsnog leiden tot forse boetes van de Arbeidsinspectie en civielrechtelijke aansprakelijkheid.

De meld- en vergewisplicht dwingt werkgevers om structureel na te denken over de ernst van elk arbeidsongeval. Dat is niet alleen een juridische noodzaak — het is ook de basis van goed werkgeverschap.

Wat verandert er concreet voor werkgevers?

Vóór de wetswijziging

| Situatie | Verplichting | |----------|-------------| | Arbeidsongeval met ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden | Directe melding bij NLA | | Arbeidsongeval met > 3 dagen verzuim | Registratie in intern ongevallenregister | | Arbeidsongeval zonder bovenstaande criteria | Geen wettelijke verplichting |

Ná de wetswijziging

| Situatie | Verplichting | |----------|-------------| | Elk arbeidsongeval | Vergewisplicht: actief onderzoeken of het meldplichtig is | | Arbeidsongeval dat meldplichtig blijkt | Directe melding bij NLA + registratie | | Arbeidsongeval niet meldplichtig | Registratie in intern register + vastlegging van de afweging | | Twijfel over meldplichtigheid | Melden — de NLA beoordeelt |

Het verschil zit in de bewijslast: werkgevers moeten straks kunnen aantonen dat ze bij elk arbeidsongeval actief hebben onderzocht of melding nodig was. Dat vereist een vastgelegd proces.

Wat betekent dit voor jouw RI&E?

De meld- en vergewisplicht heeft directe gevolgen voor je risico-inventarisatie en -evaluatie. Hier zijn de vijf belangrijkste aanpassingen:

1. Ongevallenregistratie opnemen als beheersmaatregel

In je plan van aanpak moet je beschrijven hóé je arbeidsongevallen registreert en meldt. Denk aan:

• Wie is verantwoordelijk voor de melding?
• Welke procedure wordt gevolgd na een incident?
• Waar wordt de vergewisafweging vastgelegd?
• Hoe wordt follow-up geborgd?

2. Incident-respons procedure actualiseren

Je RI&E moet een werkende incident-respons procedure bevatten. Dat gaat verder dan een telefoonnummer van de BHV-coördinator. Je hebt een protocol nodig dat stap voor stap beschrijft wat er gebeurt na een arbeidsongeval — inclusief de vergewischeck.

3. Preventiemedewerker betrekken

De preventiemedewerker krijgt een nog belangrijkere rol. Hij of zij moet op de hoogte zijn van de vergewisplicht en in staat zijn om de afweging te maken of een ongeval meldplichtig is.

4. Registratiesysteem inrichten

De NLA biedt een voorbeeld-ongevallenregister aan. Maar met de vergewisplicht heb je meer nodig dan alleen datum en aard van het ongeval. Je registratie moet ook bevatten:

• De vergewisafweging (wel/niet meldplichtig, met onderbouwing)
• Eventuele follow-up acties
• De datum van melding bij de NLA (indien van toepassing)

5. RI&E actualiseren

Heeft je huidige RI&E geen paragraaf over arbeidsongevallen, meldplicht en vergewisplicht? Dan is je RI&E niet meer actueel. En een niet-actuele RI&E is in feite hetzelfde als geen RI&E: de Arbeidsinspectie kan handhavend optreden.

Praktisch: zo pas je jouw RI&E aan

Hieronder een concrete checklist om je RI&E en plan van aanpak aan te passen aan de meld- en vergewisplicht:

✅ Checklist meld- en vergewisplicht in je RI&E

• [ ] Is de meldplicht voor arbeidsongevallen opgenomen als arbeidsrisico in de RI&E?
• [ ] Staat er een incident-respons procedure in het plan van aanpak?
• [ ] Is de vergewisplicht expliciet beschreven (wie, wanneer, hoe)?
• [ ] Is er een verantwoordelijke aangewezen voor de melding bij de NLA?
• [ ] Beschikt het bedrijf over een intern ongevallenregister dat voldoet aan de wettelijke eisen?
• [ ] Worden vergewisafwegingen vastgelegd en bewaard?
• [ ] Is de preventiemedewerker op de hoogte van de nieuwe verplichtingen?
• [ ] Worden medewerkers geïnformeerd over de meldprocedure?
• [ ] Is de BHV-organisatie geïnstrueerd over de procedure na een arbeidsongeval?
• [ ] Wordt de RI&E periodiek geüpdatet bij wijzigingen in wet- en regelgeving?

Voor welke sectoren is dit extra relevant?

Arbeidsongevallen komen in alle sectoren voor, maar sommige branches lopen significant meer risico:

• Bouw en infra — valgevaar, beknelling, zware machines. Bouwplaatsen zijn verantwoordelijk voor een groot deel van de ernstige arbeidsongevallen. Lees ook: RI&E op de bouwplaats.
• Transport en logistiek — verkeersongevallen, heftruckincidenten, fysieke overbelasting. Zie: RI&E transport en logistiek.
• Industrie en productie — machines, gevaarlijke stoffen, fysieke belasting. Bekijk: NLA-inspectie fysieke belasting.
• Zorg — agressie en geweld, prikincidenten, psychosociale arbeidsbelasting. Lees meer: RI&E in de zorgsector.
• Horeca — brandgevaar, snij-/valincidenten, werkdruk. Zie: RI&E horeca verplichtingen.

In al deze sectoren versterkt de vergewisplicht de noodzaak om arbeidsongevallen serieus te nemen — ongeacht de ogenschijnlijke ernst.

Boetes en handhaving: wat riskeer je?

De Nederlandse Arbeidsinspectie handhaaft steeds strenger. Bij overtreding van de meldplicht of het niet naleven van de vergewisplicht riskeer je:

• Boete voor niet-melden van een meldplichtig arbeidsongeval
• Boete voor het ontbreken van een deugdelijke ongevallenregistratie
• Boete voor het ontbreken van een actuele RI&E (apart van de ongevallenmelding)
• Stillegging van werkzaamheden bij acuut gevaar
• Civielrechtelijke aansprakelijkheid als blijkt dat je de vergewisplicht niet hebt nageleefd

De boetes voor het niet-melden van arbeidsongevallen zijn de afgelopen jaren verhoogd. In combinatie met de verscherpte RI&E-controles maakt dit niet-naleven een kostbare gok.

Veelgestelde vragen

Wanneer treedt de meld- en vergewisplicht in werking?

Het wetsvoorstel is aangenomen door de Tweede Kamer. De exacte ingangsdatum hangt af van behandeling in de Eerste Kamer en publicatie in het Staatsblad. Werkgevers doen er goed aan om nu alvast hun processen aan te passen — de vergewisplicht is namelijk ook zonder wetswijziging al goede praktijk.

Geldt de vergewisplicht ook voor zzp'ers?

De Arbowet richt zich primair op werkgevers met werknemers. Zelfstandigen zonder personeel vallen in principe buiten de meldplicht, tenzij ze werken onder gezag van een opdrachtgever. Bij uitzendkrachten en flexwerkers geldt de meldplicht voor de inlenende werkgever.

Moet ik ook bijna-ongevallen melden?

Bijna-ongevallen (near misses) hoeven niet gemeld te worden bij de NLA, maar het is wél verstandig om ze intern te registreren. Bijna-ongevallen zijn vaak de voorbode van echte ongevallen. Door ze vast te leggen in je RI&E en plan van aanpak, kun je preventief ingrijpen.

Wat als ik twijfel of een ongeval meldplichtig is?

Bij twijfel: altijd melden. De Arbeidsinspectie beoordeelt of het ongeval daadwerkelijk meldplichtig is. Niet melden terwijl het achteraf wel had gemoeten, kan leiden tot boetes en aansprakelijkheid.

Hoe meld ik een arbeidsongeval bij de NLA?

Arbeidsongevallen meld je telefonisch bij de Nederlandse Arbeidsinspectie via 0800-5151 (gratis, 24/7 bereikbaar). Houd informatie gereed over het tijdstip, de locatie, de aard van het ongeval en de toestand van het slachtoffer.

Niet wachten, nu handelen

De meld- en vergewisplicht is niet slechts een papieren exercitie. Het gaat om de veiligheid van je medewerkers en om het voorkomen van herhaling. Een goed ingericht ongevallenprotocol begint bij een actuele RI&E — en die heb je sneller op orde dan je denkt.

→ Start nu je gratis RI&E-check met SnelRIE en ontdek in een paar minuten of jouw RI&E klaar is voor de meld- en vergewisplicht. Geen gedoe, geen verplichtingen — gewoon duidelijkheid.

---

Dit artikel is geschreven door de SnelRIE Redactie op basis van publiek beschikbare informatie van de Nederlandse Arbeidsinspectie en parlementaire bronnen. Laatste update: maart 2026.